مقالات

گزینه‌ای استثنایی برای بحرانی لاینحل...تعامل با هر دو کشور آمریکا و ایران [نعمان عصام ، القدس العربی(انگلستان)، 11اکتبر2021]

186838  ۱۴۰۰/۰۷/۲۰
در پرتو این داده‌ها و تحولات گزینه‌ای استثنایی برای خروج از این بحران لاینحل ظهور کرد که از سوی مسئولان و سیاستمدارانی مطرح می‌شود که خطرناکی این بحران را احساس می‌کنند و خروج از آن یا حداقل کاهش شدت آن را از طریق طراحی راه خروجی ضروری می‌بینند که شالوده آن قادر ساختن لبنان برای تعامل و همکاری با آمریکا و ایران هر دو باهم است.


1-لبنان سالها است که با بحران لاینحلی روبرو است و نشانه رهایی یافتن از آن در آینده نزدیک دیده نمی‌شود بلکه برعکس بحران در تمامی زمینه ها در حال افزایش یافتن است و درگیری میان طرفهای سیاسی شدت می‌گیرد.
2-تمام این مشکلات باعث شده است تعداد اندکی از مسئولان و بسیاری از شهروندان به دنبال راه خروجی امن از بحران باشند. در میان این افراد که به دنبال راه خروج مناسب هستند دو موضع گیری رواج دارد و درباره یک گزینه‌ی استثنایی بحث و گفتگو در جریان است.
3-موضع گیری نخست قدیمی و سنتی است؛ یعنی انتظار کشیدن برای راه علاجی از سوی غرب و آمریکا. دو نیروی محرکه در ورای این رویکرد وجود دارد:منافع اقتصادی و گرایش فرهنگی ریشه دار.
4-منظور از منافع اقتصادی منافع انحصارطلبان،بانکدارها، تجار،واسطه‌ها و کارگزاران است. فرهنگ غربی (اروپایی و آمریکایی) نیز از گذشته تثبیت شده و از اواسط قرن نوزدهم از طریق مدارس،دانشگاه‌ها و نهادهای اقتصادی و فرهنگی خارجی گسترش یافته است و  منجر به شکل گیری نسل‌هایی از دانش آموختگان و سیاستمداران شده که غرب را منبع تمدن می‌دانند.
5-گرایش به آمریکا و تاحدودی فرانسه برای خروج از بحران ضرورتا به معنای این نیست که دو کشور از منابع خود پول و ابزارهای لازم برای نجات از بحران را فراهم کنند بلکه به این معنا است که از نفوذ خود در سازمان‌هایی مانند بانک جهانی و صندوق بین المللی پول استفاده کنند.
6-موضع گیری دوم نیز از سوی سیاستمداران و کارشناسان اقتصادی مخالف غرب به ویژه آمریکا مطرح می‌شود زیرا این کشور نتوانست یا چه بسا با انگیزه سیاسی دشمنی با حزب الله و متحدانش نخواست راه خروجی مناسب از این بحران فراهم کند. این جریان‌های مخالف آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن باور دارند راه خروج ایمن از این بحران لاینحل گرایش به شرق و تعامل و همکاری با چین،روسیه و ایران و نیز کشورهای عربی‌ای است که تمایل دارند.
7-در این راستا حزب الله پس از تشدید بحران کمبود سوخت به وارد کردن فرآورده‌های نفتی از ایران با لیره لبنان اقدام کرد. اما برجسته ترین تحول در این راستا سفر وزیر امور خارجه ایران به لبنان بود که در کنفرانس مطبوعاتی خود آمادگی ایران را برای کمک به لبنان برای عبور از بحران را اعلام کرد.
8-در پرتو این داده‌ها و تحولات گزینه‌ای استثنایی برای خروج از این بحران لاینحل ظهور کرد که از سوی مسئولان و سیاستمدارانی مطرح می‌شود که خطرناکی این بحران را احساس می‌کنند و خروج از آن یا حداقل کاهش شدت آن را از طریق طراحی راه خروجی ضروری می‌بینند که شالوده آن قادر ساختن لبنان برای تعامل و همکاری با آمریکا و ایران هر دو باهم است.
9-این افراد اینگونه استدلال می‌کنند که آمریکا به نظر می‌رسد بعد از خروج حقارت بار از افغانستان در اتخاذ سیاست جدید رفتن به سمت غرب آسیا جدی است و در همین راستا برای تسهیل وارد کردن گاز از مصر و برق از اردن از طریق سوریه قانون سزار را نقض کرد زیرا متوجه شد غرب قادر نیست راه حل سریعی برای مشکل کمبود سوخت لبنان ارائه دهد.
10-این افراد می‌گویند آمریکا و ایران در حال رفتن به مذاکرات وین برای احیای توافق هسته‌ای هستند و این امر به لبنان آزادی عمل بیشتری برای یافتن ابزارها و طرح‌هایی برای خروج از بحران اعطا می‌کند.
11-درست است که به جز این گزینه استثنایی موانع متعددی وجود دارد از جمله نگرانی اسرائیل از پیامدهای همکاری لبنان با ایران به نفع حزب الله و قدرتمندتر شدن این حزب اما آمریکا و نیز اسرائیل می‌دانند با اتخاذ این گزینه استثنایی یا بدون آن ایران همچنان می‌تواند تنها  با دعوت حزب الله فرآورده‌های نفتی در اختیار لبنان قرار دهد. وزیر امور خارجه این کشور صراحتا به این مسئله اشاره کرد.آیا درد درمان کمتر از نابینا شدن نیست؟
اداره کل رسانه‌های خارجی
ترجمه:مهری بهرامی

 

 خیار استثنائی فی أزمة مستعصیة: التعامل مع أمریکا وإیران معاً؟

منذ 9 ساعات
خیار استثنائی فی أزمة مستعصیة: التعامل مع أمریکا وإیران معاً؟

عصام نعمان
0
حجم الخط

یعیش لبنان أزمة مستعصیة منذ سنوات، ما من مؤشر واضح إلى خلاص قریب منها، بل بالعکس الأزمة تزداد تعقیداً فی جمیع الحقول، والصراع على أشده بین أطراف سیاسیة عدّة.
لعلنی، وغیری کثر، ممن یعتقدون أن لا حل للأزمة المزمنة فی ظلِّ نظام المحاصصة الطائفیة القائم، والمنظومة السیاسیة الهرمة التی تدیره، غیر أن ثمة ضغوطاً متعاظمة من الشعب المقهور بالفقر والغلاء والشح المتزاید فی الأغذیة والأدویة والکهرباء والوقود، والمستنزَف بهجرة العقول والکفاءات والاختصاصیین، ولاسیما الأطباء والممرضین. کل هذه المصائب والمصاعب دفعت قلّةً من المسؤولین وکثرةً من المواطنین إلى البحث عن مخارج آمنة من الأزمة.
بین هؤلاء الباحثین عن مخرج لائق یتبدّى موقفان، وتجری مداولة بخیارٍ استثنائی فی هذا المجال. الموقف الأول قدیم وتقلیدی. إنه انتظار التریاق من الغرب عموماً ومن الولایات المتحدة خصوصاً. ثمة دافعان وراء هذا التوجّه: مصالح اقتصادیة ونزعة ثقافیة متجذّرة.. المصالح لها أهلها من محتکرین وأصحاب مصارف وتجار ومقاولین ووسطاء ووکلاء وعملاء. الثقافة قدیمة راسخة، إنها ثقافة الغرب، الأوروبی والأمریکی، بثها منذ أواسط القرن التاسع عشر من خلال مدارس وجامعات ومؤسسات اقتصادیة وثقافیة أجنبیة، انتجت أجیالاً من الطلاب والمتعلمین والمثقفین والمهنیین والسیاسیین، الذین یعتبرون الغرب، بکل وجوهه، مصدر حضارة ورقی وإلهام. التطلّع إلى أمریکا، وجزئیاً إلى فرنسا، التماساً لمخرجٍ من الأزمة لا یعنی بالضرورة أن تقوم هاتان الدولتان بتوفیر المال والوسائل اللازمة للإنقاذ والنهوض من مواردهما الذاتیة، بل باستخدام نفوذهما وتأثیرهما فی مؤسسات عالمیة کالبنک الدولی، وصندوق النقد الدولی، ووکالات الأمم المتحدة، کما على شرکات عملاقة خاصة معنیة بالاستثمار فی دول أجنبیة. فی هذا المجال، تضغط الولایاتُ المتحدة باستمرار من أجل أن یجد لبنان مخرجاً لأزمته من خلال التفاوض والاتفاق مع صندوق النقد الدولی.

    مسؤولون وسیاسیون وخبراء یقترحون مخرجا قوامه، تمکین لبنان من التعامل والتعاون مع أمریکا وإیران معاً لتسهیل خروجه من أزمته

الموقف الثانی من الأزمة وسبیل الخروج منها، تنادی به قوى سیاسیة وخبراء اقتصادیون معارضون للغرب عموماً، ولأمریکا خصوصاً، لأن الأخیرة لم تستطع، أو ربما ما أرادت توفیر مخرجٍ لائق من الأزمة لدافعٍ سیاسی فاقع هو عداؤها، بتحریض من الکیان الصهیونی، لحزب الله وحلفائه. هذه القوى المعادیة لأمریکا وحلفائها المحلیین ترى المخرج الآمن من الأزمة المستعصیة بالتوجّه شرقاً والتعامل والتعاون مع الصین وروسیا وایران، کما مع الدول العربیة الراغبة فی ذلک. فی هذا السیاق، أقدم حزب المقاومة، بعد تفاقم أزمة الشحّ فی الوقود، على استیراد مشتقات نفطیة من إیران باللیرة اللبنانیة، وقام بتوزیع کمیات من المازوت على المستشفیات ودور الأیتام لتمکینها من تشغیل مرافقها. غیر أن التطور الأبرز فی هذا المجال تبدّى مؤخراً بزیارة قام بها وزیر خارجیة إیران حسین أمیر عبد اللهیان إلى لبنان، وجال خلالها على رئیس الجمهوریة میشال عون، ورئیس مجلس النواب نبیه بری، ورئیس الحکومة نجیب میقاتی، وختمها بمؤتمر صحافی أکد خلاله استعداد إیران لمساعدة لبنان للعبور من أزمته بالتدابیر الآتیة:
استثمارات إیرانیة أو لبنانیة – ایرانیة مشترکة لبناء معملین لإنتاج الکهرباء، واحد فی بیروت والآخر فی الجنوب.
الاستمرار فی تورید المشتقات النفطیة إلى لبنان، سواء من خلال اتفاقات بروتوکولیة مع الحکومة اللبنانیة، أو استجابة لطلبٍ من حزب الله.
تأمین حاجات لبنان من الأغذیة والأدویة والمستحضرات الطبیة.

إنشاء مترو الأنفاق

کما تَرَدد أن إیران مستعدة أیضاً للمشارکة فی التنقیب عن النفط والغاز فی مکامنهما بالمیاه الإقلیمیة اللبنانیة.
رئیس الحکومة نجیب میقاتی لفت وزیر الخارجیة الإیرانی، إلى أن لبنان یخشى من تفعیل الولایات المتحدة العقوبات الاقتصادیة ضده إذا ما تعاون مع إیران اقتصادیاً. لکن عبد اللهیان نصحه بأن یقوم لبنان بمطالبة أمریکا بإعفائه من أحکام «قانون قیصر» المتعلق بعقوبات ضد سوریا، کما فعلت مؤخراً عندما أجازت تمریر الغاز المصری والکهرباء الأردنیة إلى لبنان عبر الأراضی السوریة. إلى ذلک، فإن القوى السیاسیة المطالبة بالتوجّه شرقاً للتعاون مع الصین وروسیا وإیران أبدت، بلسان نائب الأمین العام لحزب الله الشیخ نعیم قاسم، عدم ممانعتها فی التعاون مع أیّ دولة أو مؤسسة دولیة، بما فیها صندوق النقد الدولی، شریطة عدم المساس باقتصاد لبنان ومصالحه. فی ضوء هذه المعطیات والتطورات، برز ما یمکن تسمیته خیار استثنائی للخروج من أزمة لبنان المستعصیة، یتداوله مسؤولون وسیاسیون وخبراء یستشعرون خطورة الأزمة، وضرورة الخروج منها أو، فی الأقل، التخفیف من وطأتها بهندسة مخرجٍ قوامه، تمکین لبنان من التعامل والتعاون مع أمریکا وإیران معاً لتسهیل خروجه من أزمته. یُقدّم هؤلاء حججاً وأدلة لترجیح موافقة الولایات المتحدة وحلفائها المحلیین على اعتماد هذا المسار، یقولون إن أمریکا تبدو، بعد خروجها المهین من أفغانستان، جادّة فی انتهاج سیاسة جدیدة لتموضعها فی دول غرب آسیا، وإنها فی هذا السیاق أقدمت على تعلیق أحکام «قانون قیصر» لتسهیل نقل الغاز المصری والکهرباء الأردنیة إلى لبنان عبر سوریا، بعدما أدرکت أنها وسواها من دول الغرب الأطلسی غیر قادرة على تقدیم حل سریع لمشکلة شح الوقود والطاقة الکهربائیة فی لبنان. ویقول هؤلاء أیضا إن أمریکا وإیران تتجهان فی مفاوضات فیینا للعودة إلى الاتفاق النووی، ما یمنح لبنان هامشاً أوسع لحریة الحرکة فی بحثه عن وسائل ومشاریع للخروج

من أزمته

صحیح أن دون هذا الخیار الاستثنائی عقبات شتى أبرزها تخوّف «إسرائیل» (ومثلها أمریکا) من تداعیات انعکاس تعاون لبنان مع إیران لمصلحة حزب الله واستقوائه تالیاً على سائر أطراف المشهد السیاسی، کما على الکیان الصهیونی. لکن أمریکا، کما «إسرائیل» تدرکان أنه باعتماد هذا الخیار الاستثنائی أو من دونه ستبقى إیران قادرة على مساعدة لبنان بتزویده مشتقات نفطیة بمجرد دعوةٍ من حزب الله، وقد أشار إلى ذلک بلا مواربة وزیر خارجیتها عبد اللهیان خلال زیارته للبنان.
ألیس الکحل خیر من العمى؟

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.