مقالات

گستره‌ی جغرافیایی درگیری ایران-اسرائیل گسترش می‌یابد...تهدیدات ژئوپلتیک[مرهج حسن، رای الیوم(انگلستان)، 9اکتبر2021]

186817  ۱۴۰۰/۰۷/۱۹
واضح است که واشنگتن و عواملش در منطقه معادله تحریک آمیز جدیدی را علیه تهران هم در داخل ایران و هم مرزهای این کشور با عراق و آذربایجان مهندسی می‌کنند.این امر تایید می‌کند تنش‌زایی برنامه ریزی شده‌ای در قبال ایران وجود دارد چرا که واشنگتن تمایل دارد ایران را به تغییر سیاست‌هایش در سراسر منطقه مجبور کند و این کشور را به ارائه امتیازهایی در تمامی موضوعات در خاورمیانه وادار کند.


1- ایران، تحرکات و سیاست‌هایش در  تمامی زمینه‌ها از سوی اسرائیل تحت نظر قرار دارد. علاوه بر این مسئله تحولات در نزدیکی مرزهای ایران-آذربایجان است که زیر نظر اسرائیل بوده و هست. در این راستا محافل امنیتی و نظامی در اسرائیل تحولات روز افزون میان این دو کشور را زیر نظر دارند به ویژه به این خاطر که این تحولات تاثیر مستقیمی بر اسرائیل دارد.
2-در راستای موضع گیری در خصوص این تحولات و نیز حضور اسرائیل در این منطقه وزیر امور خارجه ایران در سفر خود به مسکو گفت هیچ تغییر ژئوپلتیک و نیز تغییر در نقشه قفقاز را تحمل نخواهیم کرد و نگرانی‌های جدی درخصوص حضور تررویست‌ها و اسرائیلی‌ها در این منطقه داریم.
3-چه بسا آنچه توجه اسرائیلی‌ها را به خود جلب کرد نامی بود که تهران برای رزمایش نظامی خود در مرزهایش با آذربایجان انتخاب کرد؛ یعنی «فتح خیبر» بر این اساس که به اسرائیل اجازه نخواهد داد به رمزهایش نزدیک شود و این یعنی دستگاه اطلاعات ایران اسرائیل را مد نظر قرار داده است به ویژه پس از تررو دانمشند اتمی ایران محسن فخری زاده، انتقال آرشیو هسته‌ای ایران از قلب تهران به اسرائیل و مجموعه انفجارها در مراکز اتمی ایران.
4-واقعیت امر این است که مرزهای طولانی ایران و آذربایجان برخورد متفاوتی را از سوی ایران می‌طلبد از این جهت که بیان می‌شود اسرائیل در این منطقه حضور دارد و احتمالا تردید تهران در این باره واقعیت دارد. تهران همیشه باکو را مسئول تردیدهای خود می‌داند زیرا به نظر ایران اجازه فعالیت فراوانی را در مرزهای دو کشور به اسرائیل اعطا کرده است. آنچا شک و تردید ایران را افزایش داد این است که شرکت اسرائیلی «البیت» متخصص در ساخت پهپاد  کارخانه‌‌ای در خاک آذربایجان افتتاح کرد.
5-در این میان ترکیه متحد آذربایجان و اسرائیل خود را بخشی از ذات این درگیری جاری می‌بیند پس از اینکه که در برابر آمریکا و ناتو قدرت‌ نمایی کرد و در روزهای اخیر با نیروهای خود در نزدیکی مرزهای ایران پیشروی کرد.این اقدام ترکیه پیامی آشکار بود مانند حمایتش از آذربایجان در جنگ قره‌باغ به این معنا که در صورت وقوع هرگونه رویارویی در آینده میان آذربایجان و ایران احتمالا ترکیه در حمایت از رئیس جمهور علی‌اف تردید به خود راه نخواهد داد.
6-اسرائیل نیز تا این مرحله از تنش در فاصله امنی ایستاده است اما مطمئنا تحرکات ایران را زیر نظر دارد اما واقعیت امر بر همکاری اسرائیل،آذربایجان و آمریکا اشاره دارد. این در حالی است که سفارت اسرائیل در باکو از آنچه در ایران رخ می‌دهد آگاهی خوبی دارد.
7-در همین راستا سیاست منطقه‌ای ایران یکی از موضوعات اصلی در دستور کار دور بعدی گفتگوهای راهبردی آمریکا و اسرائیل در واشنگتن است و در آستانه مذاکراتی که در پنجم اکتبر میان معاون امنیت ملی کاخ سفید و همتای اسرائیلی اش برگزار شد اسرائیل از کشف توطئه دیگری علیه شهروندانش خبر داد و طبق روایت اسرائیل ایران برای ساماندهی مجموعه عملیاتی علیه نمایندگان جامعه تاجران اسرائیلی در قبرس  تلاش کرده است. ناظران این امر را در چارچوب گسترش دایره جغرافیایی درگیری میان ایران و اسرائیل دانستند.
8-ایران امروز خود را در زاویه دفاع از خود می‌بیند. به این ترتیب که تاسیسات هسته‌ای ایران همچنان در معرض خطر است و فخری زاده به دست دستگاه اطلاعات اسرائیل کشته شد؛اما همانطور که روزنامه هاآرتص می‌گوید مقامات اسرائیلی خود به تنش‌زایی خدمت می‌کنند و به منظور محقق ساختن اهدافی سیاسی در علن درباره بخشی از جزئیات عملیات موساد صحبت می‌کنند.
9-در پایان واضح است که واشنگتن و عواملش در منطقه معادله تحریک آمیز جدیدی را علیه تهران هم در داخل ایران و هم مرزهای این کشور با عراق و آذربایجان مهندسی می‌کنند.این امر تایید می‌کند تنش‌زایی برنامه ریزی شده‌ای در قبال ایران وجود دارد چرا که واشنگتن تمایل دارد ایران را به تغییر سیاست‌هایش در سراسر منطقه مجبور کند و این کشور را به ارائه امتیازهایی در تمامی موضوعات در خاورمیانه وادار کند.
10- روزهای آینده آبستن تحولات بیشتری است که به نظر می‌رسد به سمت تنش‌زایی پیش می‌رود اما ایران متخصص در سرمایه گذاری و استفاده از تنش‌زایی و اقدامات تحریک آمیز علیه خود است.
اداره کل رسانه‌های خارجی
ترجمه:مهری بهرامی

 

مروحة الصراع الإیرانی الإسرائیلی تتسع جغرافیاً.. تهدیدات جیوسیاسیة

 

 
الدکتور حسن مرهج
“مراقبة إیران وتحرکاتها وسیاساتها فی المستویات کافة، موضع مراقبة حثیثة من قبل الإسرائیلیین”؛ هذه المقاربة تنطوی على جملة من التحدیات والتعقیدات، والتی لا تبتعد عن عمق التحولات فی عموم المنطقة، فضلا عن ذلک، فإن التطورات قرب الحدود الإیرانیة الأذریة، کانت ولا تزال، تحت المجهر الإسرائیلی، إذ تراقب المحافل الأمنیة والعسکریة الإسرائیلیة، التوترات المتصاعدة بین إیران وأذربیجان، خاصة أن لتلک التطورات، تأثیراً مباشراً على إسرائیل، لیس من باب التدریبات العسکریة التی تُجربها إیران، على حدودها الطویلة مع أذربیجان، والتی تزید مخاوف الأذریین، بل یضاف إلى ذلک، حجم الهواجس الإسرائیلیة والذی تُرجم من خلال تزاید التواجد الإسرائیلی، فی عموم مناطق القوقاز، وتحدیداً أذربیجان حلیفة إسرائیل الإستراتیجیة.
فی المواقف المنضویة على التطورات قرب الحدود الإیرانیة الأذریة، والوجود الإسرائیلی فی تلک المنطقة، قال وزیر الخارجیة الإیرانی حسین أمیر عبد اللهیان للصحافیین، فی زیارته الأخیرة إلى موسکو “لن نتسامح بکل تأکید مع أی تغییر جیوسیاسی وفی خارطة القوقاز، ولدینا مخاوف جدیة حیال تواجد الإرهابیین والإسرائیلیین فی هذه المنطقة”، ولعل ما لفت انتباه الإسرائیلیین، التسمیة التی أطلقتها طهران على مناوراتها العسکریة على حدود باکو باسم “فتح خیبر”، باعتبار أنها “لن تسمح لإسرائیل بالوصول إلى حدودها”، مما یعنی أن المخابرات الإیرانیة وعملیاتها المیدانیة تأخذ السیاق الإسرائیلی بعین الاعتبار، لا سیما بعد اغتیال رئیس البرنامج النووی محسن فخری زاده، وإحضار الأرشیف النووی الإیرانی لإسرائیل من قلب طهران، وسلسلة التفجیرات فی مراکز تطویر المشروع النووی.
حقیقة الأمر، إن الحدود الطویلة بین إیران وأذربیجان، والتی تصل إلى ما یقارب 900 کیلومتر، تفرض على إیران تعاطیاً مختلفاً، لجهة قراءة التواجد الإسرائیلی فی تلک المنطقة، وقد تکون شکوک طهران لها أساس واقعی، فهی غالبا ما کانت تقع شکوکها على عاتق باکو، مما یسمح برأی الإیرانیین للقیام بنشاط مکثف على حدود البلدین، وما زاد فی شکوک إیران، أن شرکة صناعة طائرات بدون طیار افتتحت مصنعا ضخما على أراضی أذربیجان، وهی أصلا تصنع فی إسرائیل من قبل شرکة “ألبیت”، ورغم أن وراء هذه التدریبات العسکریة یکمن دافع آخر ذو طابع اقتصادی، وهو أمر مؤلم للغایة لإیران، فقد تم تخفیض شحنات النفط المستمرة إلى أرمینیا، وبحسب التقاریر الواردة فی إیران، بدأت السلطات الأذربیجانیة فی الآونة الأخیرة بفرض ضرائب باهظة على هذه الناقلات، بل أعادت بعضها للأراضی الإیرانیة.
وفی غمرة هذا التشابک الإقلیمی، وهذه التطورات، تجد ترکیا حلیفة أذربیجان وإسرائیل، نفسها جزءا من ذات النزاع القائم، بعد أن عرضت مؤخرا عضلاتها أمام الولایات المتحدة وحلف شمال الأطلسی، وتقدمت فی الأیام الأخیرة بقواتها للحدود مع إیران، وجاءت هذه الرسالة واضحة تماما مثل دعمها للحرب الأذریة فی ناغورنو قره باغ، وفی هذه الحالة، وعند نشوب أی مواجهة مستقبلیة بین أذربیجان وإیران، ربما لن تتردد ترکیا فی دعم الرئیس إلهام علییف مرة أخرى.
إسرائیل من جهتها، تحافظ حتى هذه المرحلة من التوتر، على مسافة آمنة، لکنها بالتأکید تتابع التحرکات الإیرانیة، لکن الواقع القائم یشیر إلى التعاون بین إسرائیل وأذربیجان والولایات المتحدة، فی حین أن السفارة الإسرائیلیة فی باکو على درایة جیدة بما یحدث فی إیران.
فی جانب موازٕ، فإن السیاسة الإقلیمیة الإیرانیة تعد أحد الموضوعات المرکزیة على جدول أعمال الجولة المقبلة من الحوار الاستراتیجی بین الولایات المتحدة وإسرائیل، فی واشنطن، وفی عشیة المحادثات التی جرت فی الخامس من أکتوبر / تشرین الأول، بین مساعد الأمن القومی بالبیت الأبیض جیک سولیفان ونظیره الإسرائیلی إیال حولاتا، أعلنت إسرائیل الکشف عن مؤامرة أخرى ضد مواطنیها، وبحسب الروایة الإسرائیلیة، فإن إیران حاولت تنظیم هجمات على ممثلی مجتمع الأعمال الإسرائیلی فی قبرص، الأمر الذی قرأه مراقبون، ضمن إطار اتساع جغرافیة المواجهة بین إیران وإسرائیل.
ومن المهم أن نذکر ما قالته قناة Iran International المعارضة، لنستشف أبعاد المواجهة الحالیة بین إیران وإسرائیل، فقد ذکّرت القناة السابقة، بأحداث العام 2012، عندما واجهت طهران سلسلة من الاتهامات بتنظیم شن هجمات على إسرائیلیین فی أذربیجان وبلغاریا وجورجیا والهند وکینیا وتایلاند وقبرص، وسرت تکهنات بأن النشاط الإیرانی فی تلک السنوات کان رداً على الهجمات التی تعرض لها علماء نوویین فی الجمهوریة الإسلامیة، ونظمها عناصر الموساد وتصفیة القائد فی حزب الله الحاج عماد مغنیة.
فی عمق ما سبق، وفی سیاق التطورات الحالیة، فإن إیران تجد نفسها الیوم فی زاویة الدفاع عن نفسها، فالمنشآت النوویة بالجمهوریة الإسلامیة، لا تزال تتعرض لانفجارات غریبة، وقد قُتل العالم النووی المؤثر محسن فخری زاده على ید الأجهزة الإسرائیلیة الخاصة العام الماضی، لکن، کما تقول صحیفة هآرتس الإسرائیلیة، من نواحٍ عدیدة، فسلطات الدولة الیهودیة نفسها تخدم التصعید، فهی تناقش علناً بعض تفاصیل عملیات الموساد من أجل تحقیق أهداف سیاسیة.
ختاماً، من الواضح أن واشنطن وأدواتها فی المنطقة، یهندسون معادلة استفزاز جدیدة ضد طهران، سواء فی الداخل الإیرانی، أو لجهة حدود إیران فی العراق وأذربیجان، الأمر الذی یؤکد، بأن هناک تصعید ممنهج ومدروس تُجاه إیران، رغبة من واشنطن لإجبار إیران على تغییر سیاستها فی عموم المنطقة، ودفعها لتقدیم تنازلات فی عموم ملفات وأوراق الشرق الأوسط، وتبقى الایام القادمة حُبلى بالمزید من التطورات، والتی یبدو أنها ذاهبة باتجاه التصعید، لکن تبقى إیران خبیرة استثمار التصعید والاستفزازات ضدها.

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.