مقالات

معمای (قتل) عبدالعزیز الفغم؛ شاهد پادشاه! [--، صد و هشتاد درجه (لبنان)، 5 اکتبر 2019] (اداره کل رسانه های خارجی، مترجم: اکبر زارع زاده)

طبق روایت رسمی، سرتیپ عبدالعزیز الفغم محافظ شخصی ملک سلمان پادشاه عربستان، بامداد 29 سپتامبر با شلیک دوستش ممدوح بن مشعل آل علی هنگام حضور آنها در منزل یک دوست مشترک در شهر مکه کشته شد. روایت دوم این است که محمد بن سلمان ولیعهد سعودی مسئول قتل او است. اما آیا روایت سومی هم از این ماجرا وجود دارد؟

 

 

معمای (قتل) عبدالعزیز الفغم؛ شاهد پادشاه!
1-طبق روایت رسمی، سرتیپ عبدالعزیز الفغم محافظ شخصی ملک سلمان پادشاه عربستان، بامداد 29 سپتامبر با شلیک دوستش ممدوح بن مشعل آل علی هنگام حضور آنها در منزل یک دوست مشترک در شهر مکه کشته شد. روایت دوم این است که محمد بن سلمان ولیعهد سعودی مسئول قتل او است. اما آیا روایت سومی هم از این ماجرا وجود دارد؟
2-عبدالعزیز الفغم از آموزش دیده ترین و برجسته ترین افسران گارد پادشاهی عربستان محسوب می شد. او ابتدا محافظ شخصی ملک عبدالله بود و همه جا او را همراهی می کرد به طوری که به او «سایه پادشاه» لقب داده بودند. پس از درگذشت ملک عبدالله، شاه جدید ملک سلمان از الفغم خواست محافظ شخصی اش باشد و حتی از ملک عبدالله هم بیشتر او را به خود نزدیک کرد.
3-عبدالعزیز الفغم به شدت به مسئولیت خود توجه داشت و در مناسبت های مختلف رسمی و غیر رسمی بارها آمادگی خود را برای محافظت از پادشاه سعودی اثبات کرده بود. برخی از این صحنه ها که هنگام دیدارهای رسمی خلق شد، از چشم رسانه ها نیز دور نماند به طوری که موسسه «اینترنشنال آکادمی» (بلک واتر سابق) به او لقب «بهترین بادیگارد جهان» را داد و در شبکه های اجتماعی با لقب «بادیگارد پادشاهان» و «عصای ملک سلمان» شناخته شد.
4-الفغم هر کسی را که تلاش می کرد بدون هماهنگی و اطلاع قبلی پادشاه به او نزدیک شود، حتی اگر از آل سعود یا از فرزندان پادشاه بود، از پادشاه دور می کرد و فقط در زمان استراحت پادشاه از او فاصله می گرفت به طوری که حتی برای خانواده اش هم وقت کافی نمی گذاشت.
5-با چنین اوصافی، وجود عبدالعزیز الفغم در منزل دوستش در نیمه شب در شهر مکه، پرسش هایی در ذهن ایجاد می کند. آنچه تریدها را بیشتر می کند این است که «سعد بن مسفر بن بداح القحطانی» جایگزین عبدالعزیز الفغم شد. گفته می شود سعد بن مسفر پسر خاله سعود القحطانی مشاور دربار سعودی است که گفته می شود (پس از ماجرای قتل جمال خاشقجی) از دربار کنار گذاشته شد.
6-پرسش دیگر این است که آیا عبدالعزیز الفغم به علت شغلش، شاهد همه جزئیات روند انتقال حکومت از ملک عبدالله به ملک سلمان و سپس انتقال ولیعهدی از مقرن بن عبدالعزیز به محمد بن نایف و سپس از محمد بن نایف به محمد بن سلمان بود؟ عبدالعزیز با مرگش چه اسراری را با خود به گور برد؟
7-پرسش دیگر این است که کشته شدن الفغم چه ارتباطی با حملات به تاسیسات نفتی آرامکو و عملیات حوثی ها در نجران  و آتش سوزی عظیم در ایستگاه قطار حرمین در جده دارد؟ حملات به آرامکو با دقت بالا و با حاشیه خطای صفر صورت گرفت و عاملان این حمله تصاویر ماهواره ای و نقشه زیرساخت های شهرک نفتی بقیق را در اختیار داشتند. عملیات حوثی ها در نجران نیز نشان دهنده وجود ضعف امنیتی جدی در داخل عربستان بود و گفته می شود عبدالعزیز الفغم، ملک سلمان را از این ماجرا باخبر کرد که موجب خشم دیگر درباریان شد.
8-آخرین پرسش این است که آیا هدف قرار گرفتن عبدالعزیز الفغم با بستن تقریبا تنها پنجره ارتباط ملک سلمان با خارج از دربار ارتباط دارد؟ و این روایت تا چه حد درست است که عبدالعزیز الفعم موافقت عربستان را با «معامله قرن» به پادشاه اطلاع داد و نتیجه این شد که ملک سلمان دستور داد تا وقتی زنده است هیچ دیداری بین مقامات سعودی و اسرائیلی برگزار نشود و بر حمایت از آرمان فلسطین و حل عادلانه آن تاکید کرد؟
اداره کل رسانه های خارجی

 

180 درجه
لغز عبد العزیز الفغم.. الشاهد الملک

خاص 180
FacebookTwitterTelegramEmailgmailWhatsApp
وفق الروایة الرسمیة، قتل الحارس الشخصی للملک سلمان، اللواء عبد العزیز الفغم، بعدما تعرض لإطلاق نار من صدیقه ممدوح بن مشعل آل علی، أثناء وجودهما فی منزل صدیق مشترک (ترکی بن عبد العزیز السبتی)، فی مکة المکرمة فجر یوم 29 أیلول/سبتمبر 2019، ثم راجت روایة ثانیة أن ولی العهد محمد بن سلمان هو المسؤول عن مقتله. من هو عبد العزیز الفغم وهل هناک روایة ثالثة؟

عبد العزیز الفغم هو نجل بداح بن عبدالله بن هایف الفغم المطیری من شیوخ عشیرة الصهبة من قبیلة المطیری، ولها عدة فروع وأفخاذ، وأحد أبرز شیوخ عشائرها هو من آل الدویش، وأشهرهم فیصل الدویش، الرجل الذی تمرد على الملک عبد العزیز آل سعود وقاتله مع سلطان إبن بجاد، شیخ قبیلة عتیبة فی معرکة روضة السبلة فی العام 1929، بین مملکة الحجاز ونجد بقیادة الملک عبد العزیز وبین "قوات الإخوان"، وکانت آخر موقعة فاصلة فی رحلة تأسیس المملکة العربیة السعودیة الحدیثة، على ید عبد العزیز.

حصّلت العوائل والعشائر التی منیت بهزیمة فی معرکة السنبلة، مثل الفغم والدویش، من الدولة السعودیة الناشئة، إمتیازات فی أجهزة الدولة ومؤسساتها، وذلک تعویضاً لها عن إمتیازات قبلیة خسرتها بعد معرکة السبلة. وبالطبع، کان لا بد من إدخال هؤلاء إلى مؤسسات الدولة السعودیة، لکن کأفراد ولیس کقبائل أو أحزاب. لذلک، قد تجد من قبیلة واحدة عددا من الأشخاص تربطهم أواصر النسب والعشیرة لکنهم باتوا مقیدین بولاء وتراتبیة وبیروقراطیة هی التی تحکم منظومة علاقاتهم أولا.

تبدأ قضیة عبد العزیز الفغم من إنتمائه إلى هذا الإرث العائلی - الإجتماعی، مما ساهم فی بروز نجمه وصعوده فی سلم الدولة ومراتبها. فمن هو والده؟

عمل والده (بداح الفغم المطیری) فی الحرس الوطنی ثم الملکی فی زمن الملک الراحل عبدالله بن عبد العزیز. وهذان الجهازان کانا لا یخضعان للهرمیة العسکریة التقلیدیة فی المملکة، بل کانا یأتمران بأوامر عبدالله، وعندما مات الأخیر، تراجع دور الحرس الوطنی، بعدما أقیل نجله متعب وعین مکانه الأمیر عبدالله بن بندر بن عبد العزیز، وزیرا للحرس الوطنی، علما أنه کانت قد راجت أخبار عن وجود نیة ملکیة لدمج "الحرس الوطنی" مستقبلا بباقی المؤسسات العسکریة والأمنیة، أما الحرس الملکی، فإنه یأتمر بأوامر سلمان ونجله ولی العهد.

بعد تخرج عبد العزیز الفغم من کلیة الملک خالد العسکریة فی عام 1991، عین فی اللواء الخاص الذی کان جزءا من الحرس الوطنی ومهمته حمایة عبدالله بن عبد العزیز عندما کان ولیا للعهد، ثم دمج بالحرس الملکی السعودی عندما صار عبدالله ملکا.

بدوره، کان بداح الفغم قد بدأ مسیرته فی اللواء الخاص مع عبدالله أمیرا ثم ملکا، وعندما إقترب موعد تقاعده، سهَل إنتقال نجله عبد العزیز إلى الحرس الملکی، وقام بتدریبه وأبقاه إلى جانبه، إلى أن حلت ساعة الصفر لمغادرة السلک العسکری الملکی. هنا، تمنى بدّاح على الملک عبدالله بن عبد العزیز، بعد ثلاثین سنة من الخدمة إلى جانبه، أن یسمح بحلول ولده محله، فکان له ما أراد، خصوصا وأن الملک السابق أعجب بنجله وبسیرته التی کان یقال عنها أنها "سیرة ذهبیة": "إبن عائلة". "تنطبق علیه مواصفات الولاء والمروءة والشجاعة والإقدام والشرف والتضحیة". زد على ذلک، أنه عاد من دورات عسکریة متخصصة فی الخارج مع تنویهات وأوسمة عدة.

فی منصبه الجدید، لم یکن عبد العزیز الفغم یغیب عن نظر الملک الراحل عبدالله لحظة واحدة إلا إذا أمره بذلک أو أخلد للنوم. ما عدا ذلک، هو ظل الملک. یشرف على دقائق الأمور، من الهندام إلى ربطة الحذاء. یشرف على تناول الأدویة. یدقق بالطعام والشراب. یفتح الأبواب لکل ضیف. یدقق فی طریقة جلوس الحاضرین. لا تغفل عیناه شاردة أو واردة، ولا سیما حرکة أیدی الضیوف ومرافقیهم. الهدایا. مدة الزیارات. مدة القیلولة إلخ...

فی أبرز المحطات التی واجهت عبدالله ملکا، کان بداح الفغم ومن ثم نجله عبد العزیز إلى جانبه، حتى أنه فی لحظات مرضه وخضوعه أکثر من مرة للعلاج فی الخارج، کان عبد العزیز لا یغیب عنه ساعة واحدة، وهذه صفة أغلب المرافقین الشخصیین لملوک السعودیة...

توفی عبدالله وإستلم الحکم سلمان. قرر الملک الجدید أن یستمر عبد العزیز الفغم معه، لا بل قرّبه منه أکثر من عبدالله.

وفی منتصف العام 2017،  أصدر سلمان، أمراً ملکیاً بترقیة عبد العزیز الغفم (ترقیة استثنائیة) إلى رتبة لواء، لیکسر الملک تقلیدا تاریخیا عندما قرر إعطاء عبد العزیز رتبة لواء، لا یحملها عادة قائد قوة الحرس الخاص (ومرافق الملک)، فی الحرس الملکی السعودی.

 

هل کان هذا الرجل شاهدا على کل التفاصیل الدقیقة لعملیة إنتقال الحکم بین عبدالله وسلمان؟

 

برز نجم عبد العزیز الفغم فی زمن "السوشیل میدیا" وحضورها الوثیق فی عوالم السیاسة، وثمة لقطات محفورة فی الأذهان:

- الصورة الأبویة الشهیرة لعبد العزیز الفغم، وهو یرکع أرضا، لیربط حذاء "والده" الملک سلمان، خلال جلوس الأخیر فی المقعد المخصص له لاستقبال ضیوف القمة الإسلامیة الأمیریکیة فی جدة.

- عند تعطُّل السلم الکهربائی المذهّب الذی یستخدمه الملک للنزول من طائرته فی مطار فنکوفو فی موسکو(2017)، بادر عبد العزیز الفغم إلى وضع یده أمام الملک لإسناده قبل أن یقع ومن ثم ساعده للنزول مشیا على درج سلم الطائرة، منهیا لحظات قاسیة وصادمة أمام عدسات الإعلامیین.

- فی إحدى زیارات الرئیس المصری عبد الفتاح السیسی، إلى الریاض، لمح الفغم أحد حراس السیسی یسحب شیئاً من جیبه، فإقترب منه بسرعة البرق وأمسک بیده؛ خوفاً على سلامة سلمان، وهی اللقطة التی جعلته یصبح من الشخصیات المحبوبة فی المجتمع السعودی.

- فی آخر العام 2016، وبینما کان سلمان یحضر برفقة أمیر الکویت الشیخ صباح الأحمد حفلاً ثقافیًاً على هامش زیارة العاهل السعودی للکویت، حاول أحد الحضور وضْع یده على کتف الملک أثناء التقاط صورة معه، إلا أن عبد العزیز الفغم سارع لمنعه وإبعاد یده عن سلمان، أمام الإعلامیین وکل الحاضرین.

- لهذه وغیرها.. منحته "انترناشیونال أکادیمی" (بلاکووتر سابقا) لقب "أفضل حارس شخصی فی العالم"، کما نال فی مواقع التواصل لقب "حارس الملوک" ولقب "عصا الملک سلمان".

واللافت للإنتباه أن رقابة عبد العزیز الفغم لا تسری فقط على کل "غریب"، بل تنطبق أیضا على "القریب"، إذ کانت مهمته أن یبعد کل من یحاول الإقتراب من الملک، حتى لو کان من آل سعود أو من أبناء الملک نفسه، إذا لم یکن الموعد أو اللقاء معروفا للملک نفسه.

ومن یعرف عبد العزیز الفغم، یقول عنه إنه متزن ومعتدل السلوک. لا یسرف فی السهر ومتحفظ إلى أقصى حد فی إقامة العلاقات الإجتماعیة بسبب ضیق وقته، وهو یفضل أن یعطی حیزا زمنیا لعائلته، علما أنه متزوج من إبنة عمه وعندهما ثلاثة أولاد. حتى أن أخوته ومنهم شقیقه الدکتور نواف (عضو مجلس الشورى السعودی)، کانوا یأخذون علیه أنه لا یعطی أقاربه الحد الأدنى من الوقت، بما فی ذلک مناسباتهم الإجتماعیة.

فی ضوء ذلک، یصبح وجود عبد العزیز فی منزل صدیق مشترک فی منتصف اللیل، حمال أسئلة إستنادا إلى سیرته.  

وما یثیر التساؤل أکثر هو الشخص الذی عُین محله وإسمه سعد بن مسفر بن بداح القحطانی الذی یدعی البعض أنه إبن خالة المستشار سعود القحطانی الذی قیل إنه أبعد عن الدیوان.

الأسئلة تذهب أبعد من ذلک، هل کان هذا الرجل شاهدا على کل التفاصیل الدقیقة لعملیة إنتقال الحکم بین عبدالله وسلمان.. وکیف إنتقلت ولایة العهد من مقرن إلى محمد بن نایف ومحمد بن سلمان أولا ومن محمد بن نایف إلى محمد بن سلمان ثانیا؟ وما هی الأسرار التی إنطوت مع موته؟

ومن الأسئلة المطروحة، هل هناک رابط بین مقتل الفغم وما سبق هذه الواقعة من أحداث وأبرزها إثنان:

أولا، إستهداف حقول أرامکو فی بقیق وتوقف نصف إمدادات النفط السعودیة وهی ضربة لم تکن عشوائیة، بدلیل أن هامش الخطأ فیها کان صفرا. ثمة أهداف محددة بدقة بالأقمار الصناعیة. وهناک من حصل على خرائط البنى التحتیة لمدینة بقیق النفطیة، وهی تعتبر أکبر معمل لتکریر النفط فی العالم، والشریان الرئیسی للقلب السعودی وصلة وصل بین أنابیب الشرق والغرب فی السعودیة.

ثانیا، العملیة الکبیرة التی نفذها الحوثیون فی نجران، وهی الأخرى، بیّنت وجود خرق أمنی خطیر، فی الداخل السعودی. الأمر الآخر، وفق روایات سعودیة، أن عبد العزیز الفغم أبلغ الملک سلمان عما جرى فی نجران، الأمر الذی أثار إستیاءه وأغضب الآخرین فی الدیوان.

ثالثا، الحریق الضخم فی محطة قطار الحرمین فی السلیمانیة بجدة، والذی أثار إلتباسات حول الجهة التی تقف وراءه.

یصبح السؤال الأخیر، هل أن إستهداف عبد العزیز الفغم هو جزء من هذه رسائل أمنیة داخلیة، وهذه المرة لیس فی قلب أرامکو، بل فی قلب الدیوان الملکی السعودی؟ وهل لمقتله صلة بإقفال نافذة الملک عبدالله شبه الوحیدة على العالم خارج الدیوان، وما مدى صحة الروایة التی تفید بأن عبد العزیز الفغم هو من أخبر الملک بموافقة المملکة على "صفقة القرن"، فکان أن أمر برفض أی لقاء سعودی إسرائیلی طالما هو على قید الحیاة، وجدد تبنیه للقضیة الفلسطینیة وإیجاد حل عادل لها؟

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.